Halo i olśnienia to pierścienie albo smugi wokół świateł, najbardziej uciążliwe nocą za kierownicą. Częsta przyczyna przed zabiegiem to zmętniała soczewka. W Clinic Okulistycznej Tęczówka w Białymstoku oceniamy, czy objaw wynika z zaćmy, z filmu łzowego, czy z typu wszczepionej soczewki. Samo słowo „halo” padające przy lampach ulicznych nie rozstrzyga, czy pora na operację, czy na krople nawilżające i kontrolę powierzchni oka.
Co dokładnie widzisz
Halo to aureola wokół punktowego światła. Olśnienie to rozlanie światła, przez które kontrast znika: tablica rozmywa się, gdy z przeciwka jadą samochody, a mokry asfalt dokłada kolejne odbicia. Część osób opisuje smugi w jedną stronę, część pierścień, część „gwiazdę”. Warto rozdzielić, czy zjawisko jest w jednym oku, czy w obu, czy znika po mrugnięciu i czy jest tylko nocą. Oba oczy, tylko po zmroku, przy znanej zaćmie, to inny obraz niż jedno oko, nagle, z bólem i z tęczą wokół lampy. Ta druga sytuacja może być ostrym wzrostem ciśnienia i nie czeka na wolny termin.
Telefon słabo to dokumentuje. Lepiej zapisać, przy jakiej pogodzie jest gorzej, czy okulary przeciwsłoneczne w dzień pomagają i czy zjawisko weszło stopniowo przez miesiące, czy w jednym tygodniu. Stopniowe nasilanie razem z gorszym czytaniem i z matowymi kolorami pasuje do zaćmy. Nagła tęcza z bólem i nudnościami do zaćmy nie pasuje.
Przed operacją: zaćma rozprasza światło
Zmętniała soczewka przestaje być czystym oknem. Światło rozprasza się w niej, zanim dotrze do siatkówki. Dlatego pacjent mruży oczy w słońcu i unika jazdy po zmroku, zanim ostrość na tablicy w ciemnym gabinecie wyraźnie spadnie. Tablica bywa jeszcze „niezła”, a droga nocą już nie. To jeden z powodów kwalifikacji do operacji zaćmy, obok gorszego czytania i gorszego kontrastu. Nie trzeba czekać, aż oko będzie widziało tylko światło, jeśli olśnienia realnie wyłączają Cię z jazdy albo z pracy.
Nie każde nocne halo u osoby po pięćdziesiątce jest zaćmą. Nieumyte okulary, źle ustawione światła samochodu, suche oko po całym dniu w klimatyzacji i wczesna wada do bliży dają podobne skargi. Na wizycie oglądamy soczewkę w lampie szczelinowej przy szerokiej źrenicy, bo część zmętnień leży tak, że przy wąskiej źrenicy w dzień ich nie widać, a w nocy, gdy źrenica się otwiera, wchodzą w drogę światła. To tłumaczy zdanie, które często słyszymy: „w dzień jako tako, w nocy tragedia”.
Film łzowy i powierzchnia oka
Łzy są pierwszą soczewką. Gdy film pęka, na rogówce zostają suche plamy i światło rysuje smugi. Objaw nasila się w wietrze, przy ekranie i nad ranem, a kropla nawilżająca na chwilę go gasi. Zaćma tak nie reaguje. Dlatego zanim nazwiemy każdy pierścień „soczewką do wymiany”, sprawdzamy powierzchnię oka. Czasem plan jest nudny i skuteczny: leczenie suchego oka, przerwy od ekranu, ocena brzegu powiek. Czasem suche oko i zaćma siedzą razem i oba trzeba uwzględnić, bo sama operacja nie naprawi niestabilnych łez, a niestabilne łzy po operacji przedłużą olśnienia.
Noszenie soczewek kontaktowych do późna dokłada do tego obrazu swój osad. Jeśli halo pojawia się głównie pod koniec dnia w soczewkach i znika w okularach, zacznij opis od soczewek, nie od zaćmy. Na badanie przyjdź w okularach, z soczewkami zdjętymi tak, jak zaleci rejestracja.
Po wszczepie soczewki
Część soczewek wieloogniskowych daje halo, o czym rozmawiamy przy wyborze soczewki wewnątrzgałkowej. To nie jest niespodzianka po fakcie, tylko właściwość optyki, która dzieli światło na kilka ognisk. Osoba, która dużo jeździ nocą, może świadomie wybrać soczewkę jednoogniskową i okulary do bliży, właśnie po to, by ograniczyć aureole. Osoba, która chce czytać bez okularów, może zaakceptować halo jako koszt tej niezależności. Tej rozmowy nie załatwia ulotka. Załatwia ją kwalifikacja, na której mówisz, jak wygląda Twój wieczór za kierownicą.
Po operacji przejściowe olśnienia bywają też przy suchej powierzchni oka, przy drobnym obrzęku rogówki i przy wczesnym ustawianiu się sztucznej soczewki. Wiele z nich cichnie w pierwszych tygodniach. Nie każdy pierścień wokół lamp oznacza powikłanie. Na kontroli widać, co jest przyczyną. Inny, późniejszy mechanizm to zaćma wtórna: zmętnienie torebki, która została za nową soczewką. Widzenie znowu mięknie, a światła dostają aureolę miesiące albo lata po udanym zabiegu. Wtedy rozważa się kapsulotomię laserem YAG, opisaną przy laseroterapii. Nie jest to „powtórna operacja zaćmy” i nie wykonuje się jej w pierwszym tygodniu tylko dlatego, że światła jeszcze rysują.
Kiedy nie tłumaczyć objawu przyzwyczajeniem
Jeśli olśnienia pojawiły się nagle z bólem oka, z tęczą, z nudnościami albo z wyraźnym spadkiem ostrości, nie czekaj, aż się „przyzwyczaisz do soczewki”. To może być ciśnienie, stan zapalny albo inny ostry problem, a nie fizjologiczne halo wieloogniskowej optyki. Tak samo nie czekaj, gdy po urazie widać smugę światła i obraz się rozdwaja. Planowa kontrola jest dla objawu, który wszedł powoli i nie boli.
Na wizytę przynieś okulary, informację o typie wszczepu, jeśli oko było operowane, i uczciwy opis jazdy nocą: czy w ogóle jeszcze prowadzisz po zmroku. Od tego, nie od samego hasła „halo”, zależy, czy rozmawiamy o nawilżaniu, o kwalifikacji do operacji zaćmy, o wymianie decyzji co do typu soczewki, czy o laserze YAG.
Umów kontrolę · tel. 85 869 15 21, 664 478 699
Artykuł edukacyjny. Nie zastępuje wizyty u okulisty. W razie nagłego pogorszenia widzenia skontaktuj się z lekarzem.
